Học theo đề cương: Rèn thực hành, hệ thống kiến thức

Học theo đề cương: Rèn thực hành, hệ thống kiến thức

140
SHARE
Nhằm có thêm tài liệu tham khảo và hướng dẫn học sinh (HS) học, ôn thi tốt, hiện nay nhiều trường phổ thông đã cho phổ biến các loại đề cương do giáo viên (GV) bộ môn tự soạn và lưu hành. Đây là cách giúp HS tiếp cận kiến thức dễ dàng hơn.

 

Đề cương có tính khoa học giúp HS học bài tốt hơn. Ảnh: Anh Khôi

Hệ thống hóa kiến thức

Nghỉ học gần 10 năm nay nên học viên Lê Thị Hoa (lớp 10C, Trung tâm GDTX Gia Định) gặp rất nhiều khó khăn khi đi học lại. Nếu các môn khoa học xã hội như văn, sử, địa, Hoa tiếp thu dễ dàng thì 3 môn toán, lý, hóa luôn là nỗi sợ hãi của cô học viên đã trên 30 tuổi này. Dù cố gắng bằng mọi cách như chuyên cần đi học, làm bài tập đầy đủ nhưng sức học của Hoa vẫn không chuyển biến nhiều. Đến học kỳ 2 của lớp 11, Hoa thay đổi phương pháp học tập theo yêu cầu của GV bộ môn. Trước hết là môn hóa mà Hoa thường “ngán” nhất. Nhớ được tên các hợp chất đã khó, nhớ được công thức để làm bài tập lại còn khó hơn. Xem ở sách giáo khoa thì có phần hiểu phần không, đối với Hoa thì kiến thức chỗ nào cũng mông lung. Thế nhưng khi có đề cương do thầy bộ môn phát để ôn thi giữa kỳ, Hoa mới thấy việc học có hiệu quả hơn. Hoa trao đổi: “Đề cương thầy soạn có hai phần rõ rệt và rất thiết thực. Phần củng cố kiến thức đã hệ thống hóa gần như đầy đủ nội dung trong sách giáo khoa, nhất là một số công thức và một số tính chất hóa học chung”. Hoa cũng cho biết phần ôn tập các chương được thầy cho ra các câu hỏi theo dạng đề thi trắc nghiệm giúp luyện tập thuận lợi hơn.

Đó cũng là tâm trạng của em Trần Huy Nam – cựu HS lớp 12 Trường THPT Bùi Thị Xuân khi học môn địa bằng đề cương mà GV đã hướng dẫn trong đợt ôn thi tốt nghiệp THPT vừa qua. Có đề cương trong tay, Nam không chỉ làm chủ được các công thức tính toán trong thực hành môn địa mà còn có thêm kiến thức về ôn tập biểu đồ và sơ đồ bài học theo sườn đơn giản, ngắn gọn nhất. Nam cho biết, nếu trước đây em phải vất vả sưu tầm các công thức tính toán từ các bài trong sách giáo khoa thì nay chỉ cần ghi nhớ là được, vì tất cả đã được “mặc định” trong bộ đề cương mà cô giáo soạn thảo. Cũng như Lê Thị Hoa ở Trung tâm GDTX Gia Định, kết quả học tập của Nam tiến bộ rõ rệt, điểm số dần dần được nâng lên. Việc học bài và nhất là ôn thi của các em cũng đỡ vất vả hơn.

Là người có nhiều công sức biên soạn, hướng dẫn đề cương cho học viên làm bài và học tập, thầy Nguyễn Văn Bình – GV Trung tâm GDTX Gia Định – chia sẻ: “Ngoài sách giáo khoa, đề cương ôn tập cũng là một tài liệu cần thiết cho các em. Nhờ có đề cương này mà các em hệ thống hóa kiến thức dễ dàng. Bên cạnh đó các em cũng được rèn luyện kỹ năng thực hành qua việc giải các bài tập trong đề cương”. Tuy nhiên, theo cô Nguyễn Thị Như Liêm – GV Trung tâm GDTX Q.8 – đề cương phải đảm bảo tính khoa học, độ chính xác và tính thực tế nữa. Tính khoa học của đề cương thể hiện trước hết là ở độ chính xác về tri thức. Nói chung khi soạn đề cương, GV bộ môn phải bám vào nhiều tài liệu nhưng cơ bản nhất vẫn là sách giáo khoa. Chính vì thế mà sự sai sót trong đề cương ít khi xảy ra. Nói ít khi xảy ra không có nghĩa là không bao giờ xảy ra. Khi học bài Tây Tiến trong đề cương của GV phát hành, em Nguyễn Thị M. – HS lớp 12 Trường THPT V.T.S – lấy làm băn khoăn vì trong mục hoàn cảnh xuất xứ bài thơ của thi sĩ Quang Dũng đều được ghi là: “Phú Lưu Chanh” trong khi sách giáo khoa lại ghi là: “Phù Lưu Chanh”.

Đòi hỏi tính chuẩn xác

Dù chỉ sai một chi tiết nhỏ nhưng cũng làm giảm giá trị của đề cương và ảnh hưởng lớn đến kiến thức chuẩn xác. Chỉ cần một sự nhầm lẫn giữa hai hợp chất FeCl3 và FeCl4 trong đề cương môn hóa học dù do lỗi in ấn cũng làm ảnh hưởng đến kết quả bài làm của người sử dụng đề cương. Có thể nói đây là lỗi thường gặp nhất ở các đề cương mà nguyên nhân chính là do người soạn đề cương không dò kỹ chính tả sau khi phát hành xuống lớp. Mục đích chính là giúp HS thuận tiện hơn trong khi hệ thống hóa kiến thức thế nhưng không ít đề cương lại làm cho người học vất vả hơn vì soạn quá dài, nhất là đề cương cho các bộ môn khoa học xã hội. Cụ thể là đề cương bộ môn văn của một trường THPT ở quận Tân Bình, dù kiến thức rất đầy đủ nhưng lại quá dài và ôm đồm. Hầu như người soạn quá tham lam kiến thức nên có gì cũng đưa vào làm cho HS học “quá tải” thêm. Đoạn tríchĐất nước trong Trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm chỉ có 2 phần chính mà đề cương lại kéo dài hơn 9 trang giấy. Phần tìm hiểu chung của bản Tuyên ngôn độc lập của tác giả Hồ Chí Minh chỉ cần vài nét chính về hoàn cảnh ra đời và giá trị lịch sử thì lại được soạn quá nhiều đề mục như: Hoàn cảnh sáng tác, đối tượng hướng tới, mục đích, các giá trị của tác phẩm, thể loại, chủ đề, tóm tắt tác phẩm… làm cho kiến thức thêm dàn trải và mông lung. Không còn là bửu bối, đề cương loại này đã trở thành gánh nặng cho người học.

Nguyễn Hoàng Anh

“Đề cương ôn tập cũng là một tài liệu cần thiết cho HS, qua đó các em hệ thống hóa kiến thức dễ dàng. Bên cạnh đó các em cũng được rèn luyện kỹ năng thực hành qua việc giải các bài tập trong đề cương”, thầy Nguyễn Văn Bình – GV Trung tâm GDTX Gia Định – cho biết.

 
Nguồn giaoduc.edu.vn

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY