Biết vận dụng từng phương pháp giảng dạy

Biết vận dụng từng phương pháp giảng dạy

134
SHARE

Biết vận dụng từng phương pháp giảng dạy

Đối với các môn khoa học tự nhiên, dù phương pháp giảng dạy có những yêu cầu chung nhưng trong quá trình thực hiện lại có những “đường đi nước bước” riêng, do đó giáo viên (GV) bộ môn phải biết vận dụng phù hợp và linh hoạt.

 

Đối với các môn khoa học tự nhiên, giờ thực hành rất quan trọng. Ảnh: N.Anh

 

Không thể thiếu thực hành

Thầy Đậu Văn Tuấn – Phó hiệu trưởng Trường THCS Thanh Đa (Q.Bình Thạnh) – trao đổi: “GV các bộ môn khoa học tự nhiên muốn dạy đúng theo yêu cầu của chương trình trước hết phải nắm được chuẩn kiến thức. Những kiến thức cơ bản luôn là nền tảng giúp học sinh (HS) có tri thức vững vàng hơn, nhất là khi lên học lớp kế tiếp. Bên cạnh đó người thầy phải nắm rõ từng bài, từng chương và cả từng phần giảm tải. Có như vậy mới không lãng phí trong quá trình dạy”. Điều này cũng được cô Nguyễn Tưởng Nga – Trưởng bộ môn lý, hóa, sinh Trường THCS Gò Vấp (Q.Gò Vấp) – khẳng định: “So với hai năm trước, chương trình của THCS đã có nhiều phần giảm tải giúp cho GV tránh được cách dạy ôm đồm, truyền thụ những tri thức chưa cần thiết”. Theo cô Nga, các phần giảm tải ở môn lý như: Sản xuất điện năng, nhiệt điện, thủy điện, điện gió không chỉ trừu tượng mà còn không thật sự thiết thực đối với lứa tuổi HS THCS.

Nhiều GV thừa nhận, do đặc thù của các môn khoa học tự nhiên nên các giờ thực hành luôn giữ vai trò quan trọng trong suốt chương trình học. Thầy Đậu Văn Tuấn cho rằng, nếu thiếu hoạt động thực hành thì chất lượng các giờ lý thuyết giảm sút rõ rệt. Chính kết quả thực hành sẽ làm sáng tỏ được những tiên đề, định lý mà các em đã đúc kết. Đối với HS, từ kết quả thực nghiệm, các em sẽ rút ra được những kết luận xác đáng. Cách dạy này còn “đánh bại” được lối truyền thụ đọc – chép một chiều, nhất là khi nhà trường có đầy đủ thiết bị và đồ dùng dạy học. “Nhiều bài dạy HS đã thật sự khắc sâu kiến thức qua các tiết thực hành”, cô Nguyễn Tưởng Nga chia sẻ.

Một GV Trường THCS Gò Vấp còn đưa ra dẫn chứng sinh động: “Bài Những dụng cụ ánh sáng tự nhiên vừa được đưa vào chương trình mới có thêm phần thí nghiệm đã làm cho HS thích thú và rất thiết thực trong đời sống”. Cũng giống như các hình vẽ minh họa, ứng dụng thí nghiệm ảo vào bài dạy rất hay (như bài Mắt) nhưng cũng không nên lạm dụng.

Một câu hỏi được đặt ra là khi nào thì GV tổ chức thực hành tại lớp? Theo cô Nguyễn Tưởng Nga, thực hành tại phòng thí nghiệm thì đầy đủ thiết bị nhưng thời gian di chuyển lâu. Trong lúc đó nếu tổ chức thực hành tại lớp, tuy GV có vất vả hơn nhưng bù lại thời gian kéo dài và kiểm soát được HS.

Với các môn khoa học tự nhiên, mặc dù có một phương pháp giảng dạy chung nhưng trong quá trình thực hiện GV có thể áp dụng theo từng cách cụ thể, tùy thuộc vào từng bài như: Có khi gợi mở, có lúc vấn đáp và nếu cần thì sử dụng đồ dùng trực quan…

Chia nhóm để thảo luận

Một kinh nghiệm mà thầy Đậu Văn Tuấn đưa ra đã được nhiều GV thực hiện đó là sử dụng bản đồ tư duy. Theo thầy, trong bài dạy tổng kết chương, các sơ đồ nhánh cây về kiến thức rất có hiệu lực đối với việc khắc sâu trí nhớ và phát triển tư duy người học. Như vậy không riêng gì các môn khoa học xã hội, các môn khoa học tự nhiên cũng tận dụng được hiệu ứng của cách dạy thiên về độ khái quát hóa cao.

Với môn toán, ngoài việc tận dụng triệt để các giả thiết, HS có thể đặt ra các câu hỏi để tự trả lời như: Có bao nhiêu đại lượng? Đó là những đại lượng nào? Khi chia nhóm nên chia 4 em/nhóm mới phát huy được khả năng làm việc của HS. Nếu nhóm có số lượng nhiều thì các em HS ít có cơ hội trình bày hơn. Không chỉ chia nhóm mà còn có thể ghép tổ xen kẽ sau khi nhóm làm việc để các HS có điều kiện hoán đổi cho nhau. Như vậy khi thuyết trình cũng không có sự trùng lặp, giẫm đạp lên nhau. Tuy nhiên, một điều mà GV nên lưu ý là cách thuyết trình chỉ phù hợp với HS lớn tuổi. Đối với các lớp đầu cấp, việc thực hiện thường khó khăn hơn.

Theo kinh nghiệm của nhiều GV, mặc dù sách giáo khoa đã có kết luận chính xác nhưng thường không đầy đủ. Chính vì thế người dạy cần phải giảng thêm để HS nắm kiến thức hoàn chỉnh và sát với tình hình thực tế. Ngoài ra, do số lượng bài tập trong sách giáo khoa nhiều nên không thể  giải hết trên lớp, GV cần định hướng cho từng đối tượng, chỉ nên chọn những dạng bài tập phù hợp. Có như vậy HS mới hứng thú và chủ động hơn trong học bài.

Phan Ngọc Quang

“Nếu thiếu hoạt động thực hành thì chất lượng các giờ lý thuyết giảm sút rõ rệt”, thầy Đậu Văn Tuấn – Phó hiệu trưởng Trường THCS Thanh Đa (Q.Bình Thạnh) – khẳng định.

 

 

Nguồn : giaoduc.edu.vn

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY